مقاله کامل و جامع درمان ناباروری با آی وی اف (ivf)

لقاح آزمایشگاهی یا درمان ناباروری با آی وی اف (ivf) نوعی فناوری کمک باروری است که به زوج هایی که با ناباروری دست و پنجه نرم می کنند کمک می کند باردار شوند و بچه دار شوند. درمان IVF، متشکل از یک سری مراحل پیچیده، بالاترین میزان موفقیت را در مقایسه با سایر روش‌ها دارد. همچنین عواملی وجود دارند که می توانند شانس بارداری با IVF را کاهش یا افزایش دهند. کل فرآیند در عرض یک ماه تکمیل می شود و دو هفته دیگر برای مشاهده نتایج لازم است.

درمان IVF چیست؟

IVF یا  (In Vitro Fertilization) یک عمل جایگزینی برای لقاح طبیعی است. ivf یک روش قدیمی و موفق از میان روش های باروری است. زمانی که یکی از زوجه ( آقا یا خانم) دچار مشکل برای باروری شده باشند، از این روش برای بارداری استفاده می کنند. این روش درزمان شروع سیکل قاعدگی خانم ها آغاز می شود که توسط پزشک متخصص برای آن ها داروهایی تجویز می شود تا تخمدان، تعداد زیادی تخمک را آزاد کند.

متخصص اغلب برای آزاد شدن زودتر تخمک ها از تخمدان، هورمون مصنوعی به آن تزریق می کنند و آن را تحریک می کنند. سپس اقدام به جداسازی اسپرم سالم، از اسپرم مرده  یا ضعیف آقایان می نمایند. سپس اسپرم را قوی و زنده کرده و زمانی که تخمک در حال آزاد شدن است، اسپرم را وارد لوله های فالوپ کرده و عمل لقاح را در آن انجام می دهند.

به محض بارور و کامل شدن تخمک‌ها، متخصص توسط یک سوزن باریکی که از دیواره واژن وارد تخمدان می‌کند (تحت بیهوشی کامل)؛ تخمک‌ها را خارج می‌کند. ممکن است برای مشخص شدن محل تخمک‌ها سونوگرافی نیزانجام شود، سپس پزشک تخمک‌ها را با اسپرم‌های همسر درون ظرفی در آزمایشگاه ترکیب ‌کند.

تخمک های بارور شده بعد از 2 تا 5 روز به وسیله کاتتر باریکی به داخل گردن رحم قرار داده می شود. چنانچه این عمل موفقیت آمیز نباشد تعدادی از آن را فریز می کنند تا در دوره های بعدی به کار گیرند. به جهت این که لقاح موفقیت آمیز باشد این عمل را در ظرفی و در داخل آزمایشگاه انجام می دهند و بعد از 4 روز به داخل رحم قرار می دهند.

این فرآیند زمانی صورت می گیرد که در اسپرم آقایان مشکلی وجود نداشته باشد. از جمله غیر فعال بودن یا کمی تعداد آن ها باید توسط متخصص بارور و فعال شوند تا عمل لقاح مثمر ثمر باشد.

بسیاری از خانم ها از علت ناباروری و حاملگی خودشان بی اطلاع هستند آن ها اقدام به انجام تمام آزمایشات به منظور رفع این عارضه می نمایند. ممکن است یک مشکل با انزال یا ارگاسم و اختلال در نعوظ وجود داشته باشد. از روش IVF برای درمان انسداد لوله های فالوپی یا افزایش اسپرم استفاده می کنند. این پروسه حدود 4 تا 6 هفته طول می کشد. IVF یک روشی امن برای عدم ابتلا خانم ها به سرطان تخمدان نیز است.

 علائم ناباروری و کاندیدای مناسب برای درمان IVF

تخمین زده می شود که حدود 15 درصد از تمام زوج ها به ناباروری مبتلا هستند. خوشبختانه امروزه ابزارهای زیادی داریم که می توانند به بارداری کمک کنند و این ابزارها در طول زمان در حال پیشرفت هستند تا به ما کمک کنند تا به نتایج بهتری دست یابیم. در درمان IVF، مناسب‌ترین کاندیدها زنانی هستند که سیکل‌های تخمک‌گذاری نامنظم، لوله‌های فالوپ بسته و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) دارند و مردانی که تعداد اسپرم‌هایشان پایین است یا شکل‌های اسپرم نامنظم دارند.

پزشکان معمولاً می گویند که علامت اصلی ناباروری با وجود داشتن رابطه جنسی منظم به مدت حداقل 12 ماه، باردار نشدن است. در بیشتر موارد، علائم قابل مشاهده دیگری وجود ندارد. اگر همسر زن زیر 35 سال سن داشته باشد، اگر زوجین حداقل یک سال برای باردار شدن به طور منظم تلاش کرده باشند، یا بعد از 6 ماه اگر زن 35 سال یا بیشتر باشد، و اگر زن بالای 40 سال داشته باشد، فوراً مراقبت های پزشکی توصیه می شود.

بر اساس ارقام کلی، حدود 40 درصد از همه علل ناباروری مربوط به زنان، 40 درصد با مردان و 20 درصد به عنوان “ناباروری با علت نا مشخص” طبقه بندی می شوند. عوامل پشت این اعداد بسیار مهم هستند زیرا علت اصلی موفقیت و نتایج درمان را تعیین می کند. گرفتگی لوله های فالوپ، مشکلات تخمک گذاری، اندومتریوز، سن بالای مادر، تعداد کم اسپرم یا تحرک اسپرم و عوامل ایمونولوژیک همگی می توانند باعث ناباروری شوند که هر کدام به اشکال مختلف درمان نیاز دارند.

فرآیند درمان IVF در 5 مرحله

فرآیند IVF پنج مرحله اصلی دارد.

در مرحله اول ذخیره تخمک شما را افزایش می دهیم. تزریقی که تخمدان ها را تحریک می کند تا تخمک های بیشتری نسبت به چرخه طبیعی تولید کنند، به زنان داده می شود.

مرحله دوم نظارت بر پیشرفت و بلوغ تخمک است. سونوگرافی برای بررسی رشد تخمدان ها انجام می شود و از داروها برای اجازه دادن به بلوغ آنها استفاده می شود. هنگامی که اندازه فولیکول ها به 17 یا 18 میلی متر می رسد، تزریق HCG انجام می شود که رشد و بلوغ نهایی تخمک ها را تضمین می کند.

در مرحله سوم، تخمک ها از تخمدان جمع آوری می شوند. این روش تحت سونوگرافی انجام می شود و در این دوره پزشک با استفاده از یک سوزن نازک، تخمک های تخمدان را از دیواره واژن جمع آوری می کند. این روش بدون درد است و با بیهوشی سبک انجام می شود.

مرحله چهارم در درمان IVF، بارور کردن تخمک ها در آزمایشگاه است. اسپرم را می توان برای لقاح با تخمک مخلوط کرد (به این روش تلقیح سنتی – روش استاندارد IVF گفته می شود) یا یک اسپرم انتخاب شده را می توان مستقیماً به هر تخمک بالغ تزریق کرد (به این روش تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسمی یا ICSI می گویند).

تخم‌های بارور شده در حال حاضر جنین نامیده می‌شوند و می‌توانند در محیط کشت، معمولاً به مدت 3 یا 5 روز، رشد و نمو کنند. بعد از 5 روز به آنها جنین مرحله بلاستوسیست می گویند. سپس 1 یا 2 جنین، که معمولاً با بهترین کیفیت و رشد یافته‌اند، با دقت در رحم قرار می‌گیرند.

برای این کار از یک کاتتر کوچک، استریل و انعطاف پذیر برای انتقال جنین استفاده می شود. این مهم ترین مرحله در فرآیند IVF است. هنگامی که جنین ها در رحم شما قرار می گیرند، باید 2 هفته قبل از انجام آزمایش بارداری صبر کنید تا ببینید آیا درمان موثر بوده است یا خیر.

درمان IVF به طور کلی بین 15 تا 25 روز طول می کشد:

• مرحله 1. شروع درمان: روز اول
• مرحله 2. تحریک تخمدان و فولیکول: روز هشتم و دوازدهم
• مرحله 3. جمع آوری تخک: روز اول
• مرحله 4. رشد جنین: روزهای سوم و پنجم.
• مرحله 5. انتقال جنین.

درمان های باروری IUI و IVF

لقاح داخل رحمی (IUI) و لقاح آزمایشگاهی (IVF) دو درمان اصلی هستند که برای رسیدن به بارداری استفاده می شوند. IUI به تولید مثل طبیعی نزدیک تر است: اسپرم گرفته شده از شریک مرد در آزمایشگاه ما پردازش می شود و در زمان تخمک گذاری مستقیماً در رحم زن قرار می گیرد.

این نوع از فناوری کمک باروری (ART) غلظت اسپرم با کیفیت بالا را در کنار تخمک تضمین می کند. این روش باید شانس باروری را برای زوج‌های جوان با عامل مردانه خفیف یا در موارد ناباروری غیرقابل توجیه افزایش دهد.

از سوی دیگر، IVF یک فرآیند لقاح است که در خارج از بدن، در آزمایشگاه‌های جنین‌شناسی انجام می‌شود. بسته به علت اصلی ناباروری، می توان از برخی تکنیک های اضافی در طی فرآیند IVF استفاده کرد. مانند:

• تزریق میکرو (ICSI)
• کشت همزمان آندومتر: برای بهبود کیفیت و لانه گزینی جنین استفاده می شود.
• آنالیز پذیرش آندومتر (ERA): وضعیت پذیرش آندومتر را در پنجره کاشت تشخیص می دهد.
• تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی (PGD): به کروموزوم های جنین (ماده ژنتیکی) اجازه می دهد تا از نظر ناهنجاری بررسی شوند.
• انجماد اسپرم، تخمک و جنین: امکان ذخیره سازی ایمن را برای استفاده در آینده فراهم می کند.
• جوانسازی تخمدان با پی آر پی: در طول IVF و سایر درمان های مشابه، برای کمک به افزایش ظرفیت و ذخیره تخمدان استفاده می شود.