شروع بارداری از تخمک بارور شده است. معمولا برای باردار شدن تخمک بارور شده به لایه داخلی رحم می چسبد. اما گاهی اوقات حاملگی یک تخمک بارور شده در خارج از حفره اصلی رحم کاشته می شود و در همان جا رشد می کند. در این مواقع به اصطلاح گفته میشود که حاملگی خارج از رحم اتفاق افتاده است.
معمولا حاملگی خارج از رحم در لوله فالوپ اتفاق میافتد، درست جایی که تخمک ها را از تخمدان ها به رحم می برد. این نوع حاملگی خارج رحمی حاملگی لوله ای نیز نامیده می شود. حاملگی خارج از رحم همیشه در لوله های فالوپ رخ نمیدهد، گاهی اوقات ممکن است در نواحی دیگر بدن مانند تخمدان، حفره شکمی یا قسمت پایین رحم (دهانه رحم) اتفاق بیافتد.
حاملگی خارج از رحم نمی تواند به طور طبیعی مانند حاملگب معمولی ادامه یابد و ثمرهای داشته باشد. تخم بارور شده نمی تواند زنده بماند و بافت در حال رشد در صورت عدم درمان ممکن است باعث خونریزی شود که برای فرد باردار تهدید کننده زندگی میباشد.
اگر بارداری خارج از رحم زود تشخیص داده نشود، و همچنان جنین به رشد خود ادامه دهد، ممکن است رشد جنین تا پارگی لوله های رحم ادامه یابد. در این صورت بیمار با درد و خونریزی شدید مراجعه خواهد کرد. وجود عفونت دستگاه تناسلی یا عفونت مزمن لگن یا بیماری جنسی که معمولا بیمار متوجه وجود آن نخواهد شد، خطر ابتلا به حاملگی خارج از رحم را افزایش می دهد.
مقالات دیگر: انواع حاملگی های پر خطر
علائم حاملگی خارج از رحم
علائم حاملگی خارج از رحم در افراد متفاوت است، ممکن است این علائم در روز های اولیه بارداری ظاهر شود و یا ممکن است تا پارگی لوله های رحمی هیچ علامتی دیده نشود. در ابتدا این نوع حاملگی ممکن است متوجه هیچ علامتی نشوید. با این حال، برخی از زنانی که حاملگی خارج از رحم دارند، علائم یا نشانه های معمول اولیه بارداری را خواهند داشت مانند پریود نشدن، حساسیت و حالت تهوع.
اگر این نوع حاملگی را داشته باشید و تست بارداری انجام دهید، نتیجه آن مثبت خواهد بود. با این حال، بارداری خارج از رحم نمی تواند به طور طبیعی ادامه پیدا کند. همانطور که تخم بارور شده در مکان نامناسب رشد می کند، علائم و نشانه ها بیشتر خود را نشان میدهند.
نشانه اولیه بارداری خارج از رحم
معمولا، اولین علامت هشدار دهنده حاملگی خارج از رحم، خونریزی خفیف واژینال و احساس درد در لگن است.
شایع ترین نشانه های حاملگی خارج از رحم عبارتند از:
- خونریزی یا لکه بینی
- تهوع و استفراغ
- احساس درد شدید در زیر شکم
- اسپاسم و گرفتگی عضلات
- ضعف و سرگیجه
- احساس درد در مقعد
- درد سینه ها
- خستگی و کوفتگی مزمن
- درد شانه ها
از آنجایی که بسیاری از علائم بیماری های زنان و زایمان شبیه هم هستند، توصیه می شود در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر فورا به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه نمایید و هرگز این علائم را نادیده نگیرید. نادیده گرفتن علائم ممکن است به پارگی لوله های رحم و در نهایت مرگ فرد منجر شود.
علائم اورژانسی حاملگی خارج از رحم
اگر تخمک بارور شده در لوله فالوپ به رشد خود ادامه دهد، می تواند باعث شود پارگی در لوله ایجاد شود و احتمال خونریزی شدید در داخل شکم را بالا امکان پذیر و بالا ببرد. علائم این اتفاق تهدید کننده زندگی شامل سبکی شدید سر و غش کردن است.
دلایل حاملگی خارج از رحم
حاملگی لولهای، رایجترین نوع بارداری خارج از رحم میباشد و زمانی اتفاق میافتد که تخمک بارور شده در مسیر خود به رحم گیر کند، اغلب به این دلیل این اتفاق میافتد که لوله فالوپ در اثر التهاب آسیب دیده یا بدشکل شده است. عدم تعادل هورمونی یا رشد غیرطبیعی تخمک بارور شده نیز ممکن است در گیر کردن آن نقش داشته باشد.
- ژنتیک و عوامل وارثتی: در صورت وجود حاملگی خارج از رحم در خانواده یک زن، احتمال ابتلای وی به این نوع حاملگی افزایش خواهد یافت.
- عفونت مزمن لگن، دستگاه تناسلی و یا وجود بیماری های جنسی
- شرکای جنسی متعدد
- آسیب لوله های فالوپ که باعث ایجاد اختلالات لقاح تخمک می شوند.
- سابقه شخصی بیمار: در صورتی که بیمار سابقه بارداری خارج از رحم داشته باشد، احتمال بارداری خارج از رحم در بارداری بعدی نیز افزایش می یابد.
- آندومتریوز تخمدان
- استفاده طولانی مدت از داروهای هورومونی
عواملی تاثیر گذار در حاملگی خارج از رحم
برخی از مواردی که احتمال بارداری خارج از رحم را افزایش می دهد عبارتاند از:
- اگر قبلاً تجربه این نوع بارداری را داشته اید، احتمال این که دوباره این نوع بارداری را داشته باشید وجود دارد.
- التهاب یا عفونت. عفونت های مقاربتی، مانند سوزاک یا کلامیدیا، می توانند باعث التهاب در لوله ها و سایر اندام های مجاور آن شود و خطر حاملگی خارج از رحم را افزایش دهند.
- درمان های باروری برخی از تحقیقات نشان می دهد که زنانی که لقاح آزمایشگاهی (IVF) یا درمان های مشابه انجام می دهند، بیشتر احتمال دارد حاملگی خارج از رحم داشته باشند. خود ناباروری نیز ممکن است خطر حاملگی خارج از رحم شما را افزایش دهد.
- جراحی لوله فالوپ: انجام جراحی برای اصلاح لوله فالوپ بسته یا آسیب دیده نیز می تواند خطر حاملگی خارج از رحم را افزایش دهد.
- روش پیشگیری از بارداری: خیلی کم پیش میآید اما ممکن است با استفاده از دستگاه داخل رحمی (IUD) نیز باردار شوید. با این حال، اگر با IUD در جای خود باردار شوید، به احتمال زیاد خارج از رحم است. بستن لوله ها، یک روش دائمی برای جلوگیری از بارداری که معمولاً به عنوان “بستن لوله ها” شناخته می شود، همچنین در صورت باردار شدن پس از این روش، خطر ابتلا را افزایش می دهد.
- سیگار کشیدن: اگر قبل از این که باردار شوید سیگاری بودید، میتواند در بارداری شما تاثیر بگذارد و خطر حاملگی خارج از رحم را افزایش دهد. هر چه بیشتر سیگار بکشید، احتمال آن را بالا میبرید.
بارداری خارج از رحم می تواند باعث باز شدن لوله فالوپ شما شود. بدون درمان، پارگی لوله می تواند منجر به خونریزی تهدید کننده زندگی شما شود.
جلوگیری حاملگی خارج از رحم
هیچ راهی برای جلوگیری از بارداری خارج از رحم وجود ندارد، اما در اینجا چند راه برای کاهش خطر ابتلاع به آن وجود دارد:
- محدود کردن تعداد شرکای جنسی و استفاده از کاندوم در حین رابطه جنسی به پیشگیری از عفونت های مقاربتی کمک می کند و ممکن است خطر بیماری التهابی لگن را نیز کاهش دهد.
- سیگار نکشیدن، اگر سیگاری هستید، قبل از اقدام به بارداری آن را ترک کنید.
